ฝีคัณฑสูตรรักษายังไง? กี่วันหาย วิธีรักษาแบบไม่กลับมาเป็นซ้ำ

หากคุณกำลังเป็น ฝีคัณฑสูตร และสงสัยว่า “ต้องรักษานานแค่ไหน?”, “ต้องผ่าตัดหรือไม่?”, “ใช้ยาอะไรถึงจะหายเร็ว?” บทความนี้จะอธิบายให้ครบถ้วนทั้งสาเหตุ ระยะเวลาการรักษา วิธีรักษาแบบแพทย์แผนไทย–แผนปัจจุบัน และข้อควรรู้เพื่อป้องกันการกลับมาเป็นซ้ำ ซึ่งเป็นปัญหาพบบ่อยในผู้ป่วยฝีคัณฑสูตร

ฝีคัณฑสูตรคืออะไร? เกิดจากอะไร?

ฝีคัณฑสูตร (Anal Fistula) คือฝีที่เกิดบริเวณทวารหนักและลำไส้ส่วนปลาย เกิดจากการติดเชื้อในต่อมทวารหนัก ทำให้มีโพรงหนองอยู่ภายในและสร้างทางเชื่อมออกมาที่ผิวหนัง

สาเหตุหลักคือ น้ำเหลืองเสีย–การติดเชื้อ–การอักเสบเรื้อรัง ซึ่งหากไม่รักษาที่ต้นเหตุ ฝีจะ “ยุบ–ลุกลาม–แตก” วนซ้ำไม่หายขาด

ฝีคัณฑสูตรกี่วันหาย?

ผ่าตัด: ใช้เวลา 1–2 เดือนกว่าแผลปิดสนิท
รักษาด้วยสมุนไพร: ใช้เวลาเฉลี่ย 2–4 เดือนเพื่อให้โพรงฝีแห้งและน้ำเหลืองกลับสมดุล
ถ้าไม่รักษาที่ต้นเหตุ: มีโอกาสกลับมาเป็นซ้ำสูงมาก

การหายเร็ว–ช้าขึ้นกับ: ขนาดโพรงฝี, จำนวนทางเชื่อม, ภาวะน้ำเหลืองเสีย, ภูมิคุ้มกัน และพฤติกรรมการใช้ชีวิต

ฝีคัณฑสูตร ต้องใช้เวลาในการรักษา ยาที่บอกว่ารักษาได้ภายในไม่กี่วันนั้น ไม่ได้รักษาให้หายขาด เดี๋ยวก็กลับมาเป็นฝีใหม่

เพราะฝีมีสาเหตุมาจากน้ำเหลืองเสีย ถ้าไม่รักษาอาการน้ำเหลืองเสียก็จะไม่หาย

วิธีรักษาฝีคัณฑสูตรตามแพทย์ปัจจุบัน

การรักษาหลักในแพทย์แผนปัจจุบันมี 2 วิธี ได้แก่

1) การผ่าตัดระบายหนอง เหมาะกับกรณีฝีบวม–อักเสบมาก เพื่อให้หนองออกทั้งหมด

2) การผ่าตัดเปิดโพรงฝี (Fistulotomy) ใช้สำหรับผู้ที่มีทางเชื่อมยาวหรือมีโพรงหลายจุด

ข้อจำกัด: แม้ผ่าตัดแล้วก็ยังกลับมาเป็นซ้ำได้ หาก “น้ำเหลืองเสีย” และการอักเสบยังอยู่

โดยทั่วไปการผ่าตัดระบายหนองในโพรงฝีและเย็บปิดจะใช้เวลา 1-2 เดือน จนกว่าแผลจะปิดสนิท ส่วนการรักษาด้วยสมุนไพรจะใช้เวลา 2-4 เดือน ขึ้นอยู่กับภาวะน้ำเหลืองเสียในร่างกาย

ตำรับสมุนไพรที่หมอใช้ในการรักษาฝีคัณฑสูตร ฝีที่ก้น คือ A-SET ซึ่งคิดค้นมาเพื่อการรักษาอาการ ปวด บวม อักเสบ และ ขับหนอง จากฝีบริเวณขอบทวารโดยเฉพาะ

ระยะเวลาในการรักษาฝีคัณฑสูตร ฝีที่ก้น ขึ้นอยู่กับความรุนแรง และ ความเรื้อรัง ของอาการ

การรักษาระยะที่ 1 (1-2 สัปดาห์)

การรักษาระยะแรกจะเน้นไปที่การลดการอักเสบ ลดปวด และระบายหนองออกจากหัวฝี วิธีการรักษาคือทาน สมุนไพร B-Treat เพื่อแก้อาการน้ำเหลืองเสีย ทาสมุนไพร B-Liz 2 บริเวณหัวฝี และแช่ก้นด้วย สมุนไพรลดการอักเสบ ทั้ง 3 ขั้นตอนจะทำให้

• อาการปวดก้นลดลง

• ไข้ลด

• หัวฝีแตก อาจจะมีอุจจาระปนหนอง

การรักษาระยะที่ 2 (2-4 สัปดาห์)

ระยะนี้จะเป็นการระบายหนองในโพรงฝี และสมานแผล ต้องทานสมุนไพรบำรุงน้ำเหลือง อย่างต่อเนื่องค่ะ ผู้ป่วยหลายคนเห็นว่าอาการดีขึ้นแล้วหยุดใช้สมุนไพร ทำให้มีหนองค้างอยู่ในโพรงฝี โดยคนไข้จะเริ่มสังเกตุได้ว่า

• อาการไข้หาย อาการปวดหายไป

• การขับถ่ายเริ่มง่ายขึ้น

การรักษาระยะที่ 3 (4-12 สัปดาห์)

ระยะนี้จะเป็นการรักษาโรคน้ำเหลืองด้วยสมุนไพร B-Treat ร่างกายจะเริ่มรู้สึกกระปรี้กระเปร่ามากขึ้น ธาตุทั้งสี่กลับมาสมดุล

ข้อควรระวังระหว่างรักษาฝีคัณฑสูตร

ห้ามบีบหรือกดหัวฝีเอง
หลีกเลี่ยงอาหารแสลง: ของทอด–ของมัน–หมักดอง–แอลกอฮอล์
รักษาความสะอาดบริเวณทวารหนักทุกวัน
หากมีไข้สูง–ปวดมาก–หนองเยอะ ควรติดต่อแพทย์ทันที

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับฝีคัณฑสูตร

Q: ฝีคัณฑสูตรไม่ผ่าตัดได้ไหม?
A: ทำได้ แต่ต้องรักษาน้ำเหลือง–ข้ออักเสบให้หายที่ต้นเหตุ และต้องระบายหนองอย่างถูกวิธี

Q: ฝีคัณฑสูตรอันตรายไหม?
A: ถ้าปล่อยไว้นาน อาจเกิดโพรงฝีหลายช่อง และรบกวนการขับถ่ายได้

Q: มียาทาฝีคัณฑสูตรให้หายเร็วไหม?
A: ยาทาเพียงอย่างเดียวไม่พอ ต้องฟื้นฟูน้ำเหลือง–ขับหนองร่วมด้วย

Q: ฝีคัณฑสูตรกลับมาเป็นซ้ำได้ไหม?
A: ได้ หากไม่รักษาสาเหตุหลัก เช่น น้ำเหลืองเสียหรือพฤติกรรมกระตุ้นอักเสบ

การรักษาโรคฝีคัณฑสูตรให้หายขาด ต้องใช้เวลาและความเข้าใจค่ะ ทีมแพทย์ของเราจะช่วยแนะนำเรื่อง อาหารที่ควรและไม่ควรรับประทาน และแนะนำการดูแลสุขภาพตลอดการรักษา เราจะอยู่เคียงข้างคุณจนกว่าจะหายค่ะ

ปุณรดายาไทยเชี่ยวชาญด้านสมุนไพร และการดูแลสุขภาพแบบองค์รวม ออกแบบการรักษาเฉพาะบุคคลเพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุดค่ะ