หากคุณกำลังมีอาการคัดจมูกเรื้อรัง ได้กลิ่นลดลง หรือสงสัยว่าตนเองอาจเป็น “ริดสีดวงจมูก” บทความนี้จะอธิบายวิธีรักษาริดสีดวงจมูกอย่างละเอียด ทั้งแบบแพทย์ปัจจุบันและแพทย์แผนไทย พร้อมตอบคำถามยอดฮิต เช่น ริดสีดวงจมูกหายเองได้ไหม, ควรผ่าตัดหรือไม่, รักษาด้วยตัวเองได้ไหม เพื่อช่วยให้เลือกแนวทางการรักษาที่ดีที่สุดและปลอดภัยสำหรับคุณ
ริดสีดวงจมูก เกิดจากเยื่อบุโพรงจมูกอักเสบอย่างต่อเนื่อง จนเนื้อเยื่อที่อักเสบปูดพองออกมาเป็นติ่งริดสีดวง ลักษณะเป็นหยดน้ำหรือเม็ดองุ่น อาจมีหลายเม็ดงอกอยู่ในโพรงจมูก สาเหตุยอดนิยมของริดสีดวงจมูกคือภูมิแพ้ และไซนัสอักเสบเรื้อรัง
ริดสีดวงจมูกไม่มีอาการ ไม่เจ็บ ทำให้ผู้ที่เป็นส่วนใหญ่ไม่ทราบ ริดสีดวงก็ขยายขนาดขึ้นเรื่อยๆจนรู้สึกว่าหายใจลำบาก เวลานอนผิดท่าจะหายใจไม่ได้เลย หากริดสีดวงจมูกไปอุดรูเปิดของไซนัสที่เปิดเข้ามาในโพรงจมูก อาจจะมีไซนัสอักเสบร่วมด้วย
การรักษาริดสีดวงจมูกในแผนปัจจุบัน มี 2 วิธี ได้แก่การใช้ยาสเตียรอยด์ และการผ่าตัด
ในการรักษาริดสีดวงจมูกนั้น แพทย์จะสั่งยาสเตียรอยด์ชนิดพ่นจมูก เพื่อลดขนาดของริดสีดวงจมูก อย่างไรก็ตาม ผลข้างเคียงของการใช้ยาสเตียรอยด์พ่นจมูกคือเยื่อบุจมูกแห้ง, มีสะเก็ด, เลือดกำเดาไหล, อาการแสบหรือระคายเคืองของเยื่อบุจมูก อาการข้างเคียงเหล่านี้จะหายไปเองเมื่อหยุดใช้ยา อย่างไรก็ตาม หากใช้ยาพ่นสเตียรอยด์ติดต่อกันเป็นเวลานาน มีผลต่อการทำงานของขนกวัด (Cilia) ในจมูก ทำให้ขนกวัดเหี่ยวฟ่อ ขนกวัดนี้ทำหน้าที่ขนย้ายเสมหะในโพรงจมูกให้ออกมาทางจมูก หรือไหลลงคอสู่กระเพาะอาหาร หากขนกวัดไม่ทำงาน เสมหะจะตกค้างอยู่ในโพรงจมูก จะรู้สึกว่ามีเสมหะอยู่ตลอดเวลา และอาจผลให้เป็นไซนัสอักเสบเรื้อรัง
นอกจากอันตรายที่มีต่อโพรงจมูกแล้ว ประมาณ 50% ของปริมาณของยาสเตียรอยด์ที่ใช้พ่นจมูกจะถูกดูดซึมเข้าสู่กระแสโลหิต และทำให้เกิดผลข้างเคียงต่อร่างกาย เช่น การกดการทำงานของระบบสมองส่วนไฮโปทาลามัส ต่อมใต้สมอง และต่อมหมวกไต และอาจทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อนทางตาเช่น โรคต้อหิน และต้อกระจกได้ อย่างไรก็ตาม อาการข้างเคียงที่กล่าวไปมักเกิดกับผู้ที่ใช้สเตียรอยด์มากเกินขนาด และใช้ติดต่อกันนานเกินไป
จากข้อมูลทางการแพทย์ทั้งแผนปัจจุบันและแผนไทยตรงกันว่า “ริดสีดวงจมูกไม่สามารถหายเองได้” เพราะเป็นก้อนเนื้อที่เกิดจากการอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุโพรงจมูก แม้ภูมิแพ้หรือไซนัสจะดีขึ้น ก้อนเนื้อก็ไม่ยุบเอง
อย่างไรก็ตาม คุณสามารถ ควบคุมอาการไม่ให้ลุกลาม ได้ด้วยวิธีการดูแลตัวเอง เช่น
อย่างไรก็ตาม วิธีเหล่านี้ ช่วยลดอาการ แต่ไม่ทำให้ก้อนริดสีดวงจมูกยุบลง หากต้องการให้ยุบ ต้องรักษาที่ต้นเหตุของการอักเสบ เช่น การควบคุมภูมิแพ้ หรือการใช้สมุนไพรปรับธาตุ
หากใช้สเตียรอยด์แล้วขนาดริดสีดวงไม่ยุบ แพทย์อาจทำการผ่าตัด ซึ่งการผ่าตัดมีสองแบบ คือแบบธรรมดา (simple polypectomy) ใช้ลวดคล้องหัวริดสีดวงและดึงออกมา อย่างไรก็ตาม การผ่าตัดแบบนี้พบอัตราการกลับมาเป็นซ้ำสูง เนื่องจากริดสีดวงจมูกมักเป็นร่วมกับไซนัสอักเสบ การผ่าตัดที่นิยมทำคือแบบส่องกล้อง (endoscopic sinus surgery) คือการตัดเอาหัวริดสีดวงออก ร่วมกับเปิดโพรงไซนัสให้โล่ง
ผลข้างเคียงของการผ่าตัดริดสีดวงจมูกร่วมกับไซนัสคือการที่เชื้อโรคเข้าสู่ร่างกายได้ง่ายขึ้น โดยธรรมชาตินั้นไซนัสเป็นอวัยวะที่ซับซ้อน เพื่อป้องกันไม่ให้เชื้อโรคหลุดเข้าไปในโพรงไซนัส เพราะถ้าติดเชื้อในโพรงไซนัสแล้ว เชื้ออาจลุกลามไปยังดวงตาหรือเยื่อหุ้มสมองได้ แต่เมื่อผ่าตัดเปิดโพรงไซนัส เนื้อเยื่อที่เคยซับซ้อนก็กลายเป็นโพรงใหญ่ หากร่างกายไม่แข็งแรงพอ จะป่วยได้ง่ายกว่าเดิมค่ะ
การผ่าตัดริดสีดวงจมูกเป็นวิธีที่ได้ผลเร็ว โดยเฉพาะในรายที่ก้อนเนื้อมีขนาดใหญ่ แต่ผู้ป่วยมักกังวลเรื่องความเจ็บและความปลอดภัย
อันตรายไหม?
โดยทั่วไป “ไม่อันตราย” หากทำโดยแพทย์เฉพาะทาง แต่ก็มีความเสี่ยง เช่น
เจ็บไหม?
อาหารบางประเภทกระตุ้นเสมหะ ทำให้การอักเสบในโพรงจมูกรุนแรงขึ้น และทำให้ริดสีดวงโตเร็วขึ้น ได้แก่:
อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับอาหารแสลงของคนเป็นริดสีดวงจมูก : https://www.poonrada.com/sickness/detail/64
การผ่าตัดไม่ได้รับรองว่าริดสีดวงจมูกจะหายขาด ริดสีดวงอาจงอกขึ้นใหม่ได้ถ้าเราไม่รักษาที่ต้นเหตุ ในทางแพทย์แผนไทยนั้น ริดสีดวงเกิดจากการคั่งค้างของธาตุน้ำในร่างกาย เช่น มูก หนอง เสมหะ ประกอบกับธาตุลมในร่างกายหย่อน ทำให้ร่างกายไม่สามารถขับหนองและเสมหะออกมาได้ การรักษาสามารถทำได้โดยจ่ายยาสมุนไพรที่มีฤทธิ์เมาเบื่อ เช่น หัวอุตพิต หัวดองดึง หัวกระดาด หัวกลอย เพื่อบำรุงธาตุน้ำให้ไหลเวียนสะดวก เสมหะและหนองจะเหลวขึ้น และจ่ายยาสมุนไพรฤทธิ์ร้อน เช่น กระวาน เหง้าขิง เมล็ดพริกไทยล่อน เพื่อช่วยบำรุงกำลังลมในร่างกาย ขับของเสียออกจากร่างกาย บรรเทาอาการหวัดคัดจมูก
นอกจากสมุนไพรแบบทานแล้ว การสูดดมน้ำมันหอมระเหยหรือการอบสมุนไพรสามารถช่วยให้หัวริดสีดวงยุบเร็วขึ้น สมุนไพรที่มีน้ำมันหอมระเหยเช่น กานพลู พิมเสน เปปเปอร์มิ้นท์ มีสรรพคุณช่วยลดอาการหดเกร็งของเส้นเลือด ช่วยให้เส้นเลือดที่โป่งพองในโพรงจมูกยุบลงได้ค่ะ
ชุดสมุนไพรรักษาริดสีดวงจมูก N-Set2 ของปุณรดายาไทยประกอบด้วยสมุนไพร B-Breath สำหรับทานเพื่อรักษาอาการริดสีดวงจมูกที่ต้นเหตุ ลดการอักเสบ ขับของเสียออกจากหัวริดสีดวง สามารถทานต่อเนื่องเพื่อปรับธาตุในร่างกายให้สมดุล ไม่กลับมาเป็นริดสีดวงอีก
ในชุด N-Set2 ยังมี บาล์มขาวตราหมอนภา สำหรับผู้ที่เป็นไซนัสและริดสีดวงอักเสบโดยเฉพาะ เราคัดเลือกสมุนไพรที่มีสรรพคุณรักษาโรคทางเดินหายใจ กลิ่นบางเบาไม่แสบฉุนเพราะเรารู้ดีว่าผู้ที่เป็นไซนัสอักเสบและริดสีดวงจมูกมีผนังจมูกที่บอบบางมากกว่าปกติ
การรักษาริดสีดวงจมูกให้หายขาดนั้นต้องใช้ทั้งสมุนไพร การทานอาหาร และการปรับพฤติกรรมร่วมกันค่ะ สำหรับทุกท่านที่รักษาในโปรแกรมสมุนไพรของเรา จะได้รับการคำนวณธาตุเจ้าเรือน และได้รับคำแนะนำด้านการเลือกทานอาหารและปรับพฤติกรรมจากทีมแพทย์แผนไทยของเราโดยไม่มีค่าใช้จ่ายเพิ่ม ดังนั้น นอกจากจะหายจากริดสีดวงจมูกแล้ว สุขภาพโดยรวมก็จะดีขึ้นด้วยค่ะ สนใจสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้นะคะ ปรึกษาฟรีไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ
.gif?time=1706518699448)
สามารถปรึกษากับพวกเรา Poonrada Yathai ได้เสมอนะคะ (ปรึกษาฟรีไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ)
LINE ID: @Poonrada
TEL: 02-1147027
ทีมแพทย์แผนไทยปุณรดา
ผู้เชี่ยวชาญด้านสมุนไพร
"สมุนไพร คือ ของขวัญจากธรรมชาติ เราจึงตั้งใจมอบสมุนไพรที่ดีที่สุด ให้ถึงมือคุณ"
แพทย์แผนไทย
" ความมั่งคั่งที่แท้จริง จะเกิดขึ้นได้ เมื่อเรามีสุขภาพกายและใจที่ดี สมดุล แข็งแรง "
ท่านจะได้รับทราบโปรโมชั่นพิเศษก่อนใครทาง LINE@ พร้อมบริการปรึกษาแพทย์ออนไลน์แบบส่วนตัวฟรี ทุกวันตั้งแต่เวลา 10.00-20.00 น.
